Tô Ngọc Vân

Người vẽ cuộc đời - Chuyện kể của những người con

Phim về họa sĩ TÔ NGỌC VÂN do đài truyền hình Việt Nam (VTV) thực hiện năm 2015. Phim nằm trong serie phim về các văn nghệ sĩ đã tham gia kháng chiến chống Pháp và có đóng góp công sức lớn cho đất nước trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Mỗi phim kể về một nhân vật tiêu biểu như: nhạc sĩ Văn Cao, nhạc sĩ Đỗ Nhuận, nhà thơ Quang Dũng, ...
To Ngoc Thao


Nguồn: Youtube - To Ngoc Thao - Xuất bản 14 thg 8, 2017.


FB Nguyễn Bảo Chân

Giữa năm 2015, Ban Văn Nghệ, VTV bắt đầu sản xuất series phim tài liệu “Chuyện kể của những người con”, về những cố văn nghệ sĩ có đóng góp lớn cho nền văn nghệ Việt Nam. Tôi được giao thực hiện bốn tập đầu tiên về
nhà văn Nguyễn Huy Tưởng (“Người trong nỗi nhớ”),
nhạc sỹ Văn Cao (“Người về trên những cung đàn”),
nhạc sỹ Đỗ Nhuận (“Người hát cùng lịch sử”),
hoạ sỹ Tô Ngọc Vân (“Người vẽ cuộc đời”),
để phát sóng liền trong tháng 8 năm ấy...

VTV1

Thứ Hai ngày 17/8/2015 02:30
Thứ sáu ngày 21/08/2015 10:30
Thứ tư ngày 8/9/2015 07:30
Thứ năm ngày 9/9/2015 00:30
Văn học nghệ thuật Chuyện kể của những người con – Số 2: Người vẽ cuộc đời

Tô Ngọc Vân Biography

First Generation Artist: École des Beaux Arts de l’Indochine French Influenced

“War can be waged through painting.”[1]

Tô Ngọc Vân was born in Hanoi, on Hàng Quạt Street on 15 December 1906. His father was Tô Văn Phú and his mother Nguyễn Thị Nhớn. His paternal family was urban bourgeoisie, while his poor maternal family came from Confucian scholars who lived from small trade. Being from a poor family, he had to start working at a young age. From age six onwards, he had to live as an adopted child in the family of his grandmother and aunt, because of his parents’ poverty. He was poorly treated and only permitted to meet his parents a few times a year.

After finishing his third school year at Bưởi secondary school, he quit and began painting in preparation for his entrance exam to fine art school. After several months training in the preparatory class, he passed the official entrance exam to École Supérieure des Beaux Arts de l’Indochine, entering the second course of 1926-1931. He received the highest score in his final exams.

To begin with, Vân had a difficult time surviving as an artist and had to give private drawing lessons as well as working for magazines and newspapers such as Nhân loại newspaper, Phong hóa, Ngày Nay and Thanh Nghị. He wrote under the pen name Ái Mỹ. Other pseudonyms that he used were To Van Xuan and To Tu.

In 1931, he won the silver medal at the colonial exhibition in Paris for his oil painting “A letter”. In 1932, he received an honorary award at the French painters exhibition. When his skills were finally recognized in the early 30s, he was finally able to make a sustainable living as a painter.

On January 1, 1932 he married Nguyễn Thị Hoàn – his first model – with whom he had five children. His wife finished the second year at a teacher training school. In 1933 he became a member of the French artists association. In the same year, he was invited by the emperor Bao Dai to the palace in Hue to paint. In 1935 he won an award at SADEAI. During those years, armed with folding easel and paint tubes, he walked all over the countryside near Hanoi trying to render its beauty and variety.

Between 1935 and 1938 he taught at Sisowath School in Cambodia, and painted in Phnom Penh. From 1938 to 1939 he taught at Bưởi school – the school of his childhood. From 1939 he taught drawing at École Supérieure des Beaux Arts de l’Indochine, then became an official teacher and professor at the art college.

In 1943 he took part in FARTA and also wrote about art for Hanoi newspapers. In 1945, after the revolution, he made two large posters. In 1946 he made a portrait of Ho Chi Minh and was appointed director of the new Vietnam Fine Arts College. In 1944, when college school moved to Son Tay after heavy fighting, he organized an exhibition of students’ work together with Joseph Inguimberty at the House of Information on Trang Tien Street. A year later, he left Hanoi for Bat Trang.

In 1946 he participated in the Viet Bac Propaganda Group, making posters and slogans on walls. He then took part in the August theatrical group, doing make up and playing minor parts on stage. In 1947 he became leader of the Cultural Group for the National Good in the 10th zone.

In 1948 Vân worked as chief of resistance in the culture group in Vĩnh Chânh. He then became director of the lacquer-painting workshop and founded the literature and arts newspaper, writing many articles. In the same year, Vân took part in National Convention on Art and Literature, having heated arguments with the Party General Secretary, Truong Chinh, on the topic of whether propaganda paintings could be considered works of art. These debates highlighted Vân’s lukewarm acceptance of the principles of revolutionary ideals and social realism in art.

In 1949, Vân followed the Capital Regiment in order to paint its fighter’s activities for three months. He also decorated the governmental relation salon with paintings. Upon his return in 1950, he was made director of the Central Fine Arts College in Phú Thọ Province. A year later, Vân was reinstated as director of the Fine Arts College of Vietnam.

Vân participated in the Biên Giới border campaign and the liberation of Lào Cai in 1950. In 1952 he joined the campaign to boost production and economization by drawing further portraits of Ho Chi Minh and made use of a new subject – renowned French impressionist painter, Henri-Jean Guillaume Martin.

In 1953 he went on a re-educational pilgrimage to live in the village Ninh Dân in Phu Tho province. He lived with the villagers and painted pictures of their struggle against landlords. In 1954, he made a series of sketches of peasants’ life.

In April 1954 he was ordered to go to Ðiện Biên Phủ to make sketches of military activities at the front, depicting soldiers and people’s lives in Tây Bắc and Ðiện Biên Phủ. On June 17, 1954 he died at the 14th kilometre of Ba Khe beyond the Lũng Lô pass, while on a live sketch assignment. His death so close to battle, one that would mark a turning point in the war, made him a national hero.

In November of that year, his paintings made at that time were awarded at the national fine arts exhibition.

In 1985 a street in Hồ Chí Minh City was named after him and, in 1995, a street in Hanoi was named after him.



References[2]

GALLERY


Publications

Corinne de Ménonville, Vietnamese Painting: From Tradition to Modernity, ARHIS: Les Editions d’Art et d’Histoire, Paris

Il drago e la Farfalla, Arte Contemporanea in Vietnam, 2006, Gangemi Editore, Rome



Collections

Vietnam Fine Art Museum, Hà Nội

Private international collections



Exhibitions

1931 – Exposition Coloniale, Paris, France

1932 – Exhibition of French Painters’ Association, Paris, France

1954 – awarded at the National Fine Arts Exhibition

1996 – Paris – Hanoi – Saigon: L’aventure de l’art moderne au Viêt Nam, Pavillon des Arts, Paris, France

2006 – Il drago e la Farfalla, Complesso del Vittoriano, Rome, Italy

2013 – Du Fleuve Rouge au Mékong, Musée Cernuschi, Paris, France



Official Roles

1935-1938 – Taught at Sisowath School in Cambodia

1939 – Began teaching at École Supérieure des Beaux-Arts de l’Indochine

1946 – Appointed director of the new Vietnam Fine Arts College

1947 – Leader of the Cultural Group for the National Good in the 10th zone

1950 – Director of the Central Fine Arts College in Nghĩa Quân, Yên Phú

1951 – Reinstated as director of the Fine Arts College of Vietnam



Awards

1931 – Won the silver medal at the Exposition Coloniale for his oil painting “A letter”, Paris, France

1932 – Received an honorary award at the French painters’ exhibition

1985 – A street in Ho Chi Minh City was named after him

1995 – A street in Hanoi was named after him.

References and footnotes:
[1] A favourite quote of Vân’s taken from a speech Picasso made to Vietnamese artists, despite his cool acceptance of extreme revolutionary ideals. Taken from Corinne de Ménonville, Vietnamese Painting: From Tradition to Modernity, ARHIS: Les Editions d’Art et d’Histoire, Paris.

[2] Tô Ngọc Vân biography compiled by independent research


Nguồn: Vietnam: The Art of War -

Planetary Names: Crater, craters: To Ngoc Van on Mercury

Tên To Ngoc Van được đặt cho một miệng núi lửa trên Sao Thủy (Mercury).

To Ngoc Van

Feature Name To Ngoc Van
Clean Name To Ngoc Van
Feature ID 14589
Target Mercury
Feature Type Crater, craters
Coordinate System Planetographic, +West, 0 - 360
Control Network MESSENGER Team
Northernmost Latitude 53.29 °
Southernmost Latitude 51.67 °
Easternmost Longitude 110.33 °
Westernmost Longitude 113.07 °
Diameter 71 KM
Center Latitude 52.49 °
Center Longitude 111.7 °
kml download To Ngoc Van.kml
Continent Asia
Ethnic/Cultural
Group or Country Vietnam
Quad H-03 [pdf]
Reference [211] - The Dictionary of Art, Vols. 1-33, edited by Jane Turne: Macmillan Publishers, New York, 1996.
Approval Status Adopted by IAU
Approval Date Jul 9, 2009
Origin To Ngoc Van; Vietnamese painter (1906-1954).
Last Updated Oct 14, 2016 9:49:45 AM

PDF Maps of Mercury

https://planetarynames.wr.usgs.gov/Page/mercuryQuadMap Please choose the quadrangle Shakespeare
1:5 million-scale

The boundaries shown on the maps above are approximate and are intended only to portray the locations of named features and their rough extents.
Get help using the map above.

Changes in the control network drop down are not reflected in the feature boundaries in the map above. Only the primary control network feature boundaries (in green) are displayed on the map.

Nguồn: Gazetteer of Planetary Nomenclature - International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN)

Trí, Vân, Lân, Cẩn - Bốn đại thụ của nền mỹ thuật hiện đại của Việt Nam

Bài nầy chỉ là một góp nhặt và tổng hợp những tài liệu và tranh ảnh trên mạng để người đọc và cả người viết có một ý niệm đại cương về bốn danh họa bậc thầy của Việt Nam.


[...]

Tô Ngọc Vân

• Cái đẹp trong tranh không phải là cái đẹp ngoài đời
• Tôi nghĩ rằng một bức tranh đẹp là đã tả được những điều cảm thấy nên tôi tin rằng chỉ những người giàu tình cảm mới có thể trở thành họa sĩ tài hoa. TNV

Tô Ngoc Vân (1906 – 1954) là một họa sĩ Việt Nam nổi tiếng, tác giả của một số bức tranh sơn dâu tiêu biểu cho nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông còn có một số bút danh như Tô Tử, Ái Mỹ, TNV. Ông la một trong bốn cây đại thụ của nền mỹ thuật hiện đại của Việt Nam (nhất Trí, nhì Vân, tam Lân, tứ Cẩn). Các danh họa, mỗi người một số phận, một tâm thế và cách thế dấn thân riêng, nhưng tựu trung lại, họ đều là những con người xuất chúng về tài năng và nhân cách nghệ sĩ của mình.

Tiểu Sử
Tô Ngọc Vân sinh cuối năm 1906 tại Hưng Yên, nhưng lớn lên tại Hà Nội.[1]
Họa sĩ Tô Ngọc Vân mất năm 1954 tại Ba Khe, bên kia Đèo Lũng Lô, do bom của máy bay Pháp, gần sát chiến trường Điện Biên Phủ.

Sự nghiệp
Tô Ngọc Vân sinh ngày 15 tháng 12 năm 1906 (một vài tài liệu ghi là 1908) tại làng Xuân Cầu, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên.
Tô Ngọc Vân là một cậu bé con nhà nghèo, quá tuổi mới được đến trường học chữ. Đang học trung học năm thứ 3, Tô Ngọc Vân bỏ học để đi theo con đường nghệ thuật. Năm 1926, ông thi đỗ vào trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, thuộc thế hệ đầu tiên của trường, tốt nghiệp khóa 2 năm 1931. Những năm học ở đây, Tô Ngọc Vân hăng say tiếp nhận những kiến thức về nghệ thuật tạo hình mới của châu Âu, đặc biệt là lối sử dụng chất liệu sơn dầu. Năm 1932, tác phẩm “Bức thư” (tranh lụa) của ông được tặng bằng danh dự của Hội các họa sĩ Pháp và được thưởng Huy chương vàng ở Triển lãm thuộc địa tại Paris. Ông đi vẽ nhiều nơi ở Phnôm Pênh, Băng Cốc, Huế... Ông cũng là một người viết về mỹ thuật, phê bình nghệ thuật trên báo chí. Ông hợp tác với các báo Phong Hóa và Ngày Nay của Nhất Linh, báo Thanh Nghị.[2]
Từ 1935 đến 1939 ông dạy học ở trường trung học Phnom Penh, sau đó ông về dạy ở Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương tới 1945. Thời gian đó ông vừa giảng dạy vừa sáng tác. Sau cách mạng Tháng Tám, Tô Ngọc Vân tham gia kháng chiến chống Pháp. Năm 1950 ông phụ trách Trường Mỹ thuật Việt Bắc. Thời gian này ông đã vẽ rất nhiều ký họa.[3]
Tô Ngọc Vân được đánh giá là người có công đầu tiên trong việc sử dụng chất liệu sơn dầu ở Việt Nam. Ông còn được xem là một trong những họa sĩ lớn của hội họa Việt Nam, nằm trong "bộ tứ": nhất Trí, nhì Vân, tam Lân, tứ Cẩn (Nguyễn Gia Trí, Tô Ngọc Vân, Nguyễn Tường Lân, Trần Văn Cẩn). Ngay từ những năm học trong trường Mỹ thuật, ông đã sớm nghiên cứu kỹ lưỡng kỹ thuật sử dụng chất liệu sơn dầu. Ông đã viết những dòng tự sự ...ngay từ lúc đi học đã mơ xây dựng một nền hội họa Việt Nam có tính chất dân tộc, phản ứng lại sự lan tràn của hội họa Pháp sang ta và để giành một địa vị mỹ thuật trọng yếu cho dân tộc trên thế giới.... Thông qua kỹ thuật, ông đã cố gắng diễn tả được vẻ đẹp duyên dáng của người Việt Nam đương thời mà tiêu biểu là chân dung thiếu nữ. Hai tác phâm Thiếu nữ bên hoa huệ (1943) và Hai thiếu nữ và em bé (1944) sau đây có thể xem là tiêu biểu của những dòng tự sự đó.
Thiếu nữ bên hoa huệ Hai thiếu nữ và em bé, 1944.
Nhưng không chỉ có vậy ở những bức ký họa của ông lại tái hiện cả một giai đoạn lịch sử với hiện thực cuộc sống con người. Cuộc sống ở vùng nông thôn với những con người hiền hòa chân chất, những lão nông điền, những người phụ nữ lam lũ hiện ra qua những bức phác thảo của ông. Một bà cụ bán hàng nước, những ngôi làng bình dị và cuộc sống thường nhật của người nông dân được tái hiện đơn giản trên giấy trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp thiếu thốn của dân tộc. Có khi là hình ảnh cả dãy phố hoang tàn của thị xã Phú Thọ hay những ngôi làng vắng vẻ mà người dân đã tiêu thổ để kháng chiến. Chợ Tết cũng được Tô Ngọc Vân thu vào nét vẽ của mình với hình ảnh nét mặt buồn bã của một cái Tết đi chạy tản cư.
Ở góc độ này chúng ta nhìn rõ hơn những người nông dân đi bán cành đào trong đó có cả những người dân tộc Mường. Điều giống nhau trong bức vẽ đó là hiện diện một cái tết đói kém buồn bã... Tất cả cho thấy mỗi bức họa thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến số phận của nhân vật. Và về điều này gia tài của ông chính là bức tranh phản ánh hiện thực xã hội của đất nước trong một giai đoạn mà ông được vinh dự chứng kiến.
Tô Ngọc Vân cũng có một tuyên ngôn “Cái đẹp trong tranh không phải là cái đẹp ngoài đời” cho quan niệm sáng tác của mình. Tuyên ngôn trên của Tô Ngọc Vân chấp nhận nghệ thuật là một phương tiện diễn đạt cảm giác mạnh mẽ chứ không phải là một sự nghiên cứu để hoàn mỹ những hình thức lý tưởng của cái đẹp. Theo ông hội họa phải tìm thấy tầm thước con người trong thiên nhiên, con người có cảm xúc. Ông viết “Tôi nghĩ rằng một bức tranh đẹp là đã tả được những điều cảm thấy nên tôi tin rằng chỉ những người giàu tình cảm mới có thể trở thành họa sĩ tài hoa”.
Tô Ngọc Vân cũng là một trong số rất ít hoạ sĩ Việt Nam đã sớm vẽ tem ngay từ thời Pháp thuộc (Postes Indochine). Mẫu tem tiên nữ Apsara được ông thiết kế từ nguồn tư liệu của những chuyến đi vẽ, sáng tác ở khu đền Angkor Wat, Campuchia, một vũ nữ điêu khắc nổi trên những vách đền đài của nền văn hoá cổ Khmer. Tem Apsara của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân là mẫu tem thứ 23 của Bưu điện Đông Dương kể từ khi Pháp phát hành tem thư ở Việt Nam.
Họa sĩ đã được nhiều giải thưởng về Nghệ thuật và Mỹ thuật như Giải nhất Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc 11/1954 tại Hà Nội, Huy chương Vì sự nghiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Huy chương vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật (1996). Tên ông được đặt cho nhiều con đường tại Việt Nam và cũng được đặt cho một miệng núi lửa trên Thủy Tinh (Mercury) hay Sao Thủy.[4]
Tại Hà Nội, tên ông được đặt cho con phố nhỏ phía Đông Bắc Hồ Tây, đường Xuân Diệu vào làng Quảng Bá, tới ngã ba hồ bơi Quảng Bá, ngoặt bên trái đi tới cổng nhà nghỉ Công ty Khách sạn và Du lịch công đoàn Hà Nội. Dài 530m.

Tài liệu
1. Tô Ngọc Vân: Tấm gương phản chiếu xã hội Việt Nam 1906 - 1954, Phan Cẩm Thượng, Nhà xuất bản Tri Thức, 2013.
2. Loạt bài của Tô Ngọc Vân trên tạp chí Thanh Nghị (1), Soi
3. 6. 12: Nghe Phan Cẩm Thượng nói về ký họa Tô Ngọc Vân, Soi
4. “Mercury: To_Ngoc_Van”. USGS. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2009.
5. Tô ngoc Vân – Wikipedia tiếng Việt
6. www.invaluable.com › Artists › Tô Ngoc Vân

Vài tác phẩm của Tô ngọc Vân
Vì tài liệu khó tìm về tên tác phẩm nguyên thủy, người sưu tầm bài viết nầy xin cáo lỗi cùng bạn đọc với những tên bằng ngoại ngữ trong vài tác phẩm của Họa sĩ.
Thiếu nữ bên hoa huệ - 1943 Tô Ngoc Vân
Đây cũng là tác phẩm tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam. Tranh thể hiện chân dung thiếu nữ mặc áo dài trắng nghiêng mình về phía bình huệ tây trắng (hoa loa kèn). Hình dáng cô gái cùng không gian toát lên nét dung dị, buồn vương nhẹ nhàng.
Hai thiếu nữ và em bé, sơn dầu, 101 x 78,4 cm, 1944 Tô Ngoc Vân Tác phẩm được xếp hạng bảo vật quốc gia số 65 Tác phẩm vẽ một không gian thanh bình, hai phụ nữ mặc áo dài hàn huyên bên hiên nhà. Bên cạnh họ là bé trai ngồi chơi. Tranh có bố cục của hội họa phương Tây nhưng không gian và trang phục nhân vật nữ gợi không khí Việt Nam đầu thế kỷ 20.
Thiếu nữ bên hoa sen – 1944 Tô Ngoc Vân Người mẫu cho bức tranh là cô Sáu - một người làm mẫu tranh nổi tiếng tại Hà Nội những năm 1940 - Cô từng xuất hiện trong tranh nhiều họa sĩ nổi tiếng như: Trần Văn Cẩn, Nguyễn Gia Trí, Lương Xuân Nhị.

Buổi trưa – Tô Ngọcvân - 1936, Sơn dầu
Thiếu nữ ngắm tranh – Tô Ngọc Vân - 1938, sơn dầu
Học thêu Tô Ngọc Vân (1932) – màu nước trên lụa, 68 x 68 cm. (26.8 x 26.8 in.)
Chị em - Tô Ngọc Vân 1932, lụa, 93 x 57 cm. (36.6 x 22.4 in.)
Thuyền trên sông Hương – Tô Ngọc Vân - 1935 50 x 65 cm. (19.7 x 25.6 in.)
Làng quê –Tô Ngọc Vân – 1929 90 x 60 cm. (35.4 x 23.6 in.)
Đền Angkor, Tô Ngọc Vân 1936, 37 x 46.5 cm. (14.6 x 18.3 in.)
Angkor, Tô Ngọc Vân 1935 - 53 x 62.5 cm. (20.9 x 24.6 in.)
Nghỉ chân bên đồi - Tô Ngọc Vân 1953, Sơn mài
La Rencontre Tô Ngọc Vân - 89 x 150 cm. (35 x 59.1 in.)
Ba cô gái Thái - Tô Ngọc Vân
Đốt đuốc đi học - Tô Ngọc Vân – 1954, màu nước. Bảo tàng My thuật Việt Nam
Hai vệ quốc quân– Tô Ngọc Vân
Trong bệnh viện – Tô Ngọc Vân 1951
1946, màu nước
Hà Thành - Tô Ngọc Vân
Bừa trên đồi - Tô Ngọc Vân 1953, Tranh bột màu
Tem Apsara - Bộ tem bưu chính Đông Dương - Tô Ngọc Vân
Đèo Lũng Lô – Tô Ngọc Vân Bức họa sau cùng?
Trí, Vân, Lân, Cẩn
Thiếu nữ tự kỷ - Tô Ngọc Vân


Nguồn: Blog Nhóm sinh viên Plan Colombo 1964 - Friday, December 30, 2016

Hà Nội của chúng ta | Phố Tô Ngọc Vân - Lịch sử đình làng Quảng Bá

Nguồn: Đài Phát thanh - Truyền hình Hà Nội * HANOITV - 27/05/2018

Video về Tô Ngọc Vân

Nhìn lại xã hội Việt Nam qua các bức ký họa của Tô Ngọc Vân

Xem: Bài viết



Nguồn: Youtube, ĐÀI RFI/Lê Hải - TAP CHI VAN HOA Phát Thứ Sáu, ngày 15 tháng 1 năm 2016

Youtube - cuong nguyen - Xuất bản 7 thg 6, 2018

Video về Tô Ngọc Vân

Danh họa Tô Ngọc Vân

Nguồn: OurVietnamChannel - Thăng Long Nhân Kiệt - tap 94-TO NGOC VAN

Họa sĩ Tô Ngọc Vân và tinh thần dân tộc trong nghệ thuật

"Họa sĩ Tô Ngọc Vân và tinh thần dân tộc trong nghệ thuật" - Video của Trang thông tin điện tử Đài Phát thanh & Truyền hình Hưng Yên.


Nguồn: Trang thông tin điện tử Đài Phát thanh & Truyền hình Hưng Yên. - Phóng sự và Phim tài liệu, 14/12/2011.